وضعیت سالمندآزاری در ایران/ سند ملی سالمندی چه می‌گوید؟

[ad_1]

سالمندآزاری در اشکال مختلف بروز می‌کند اما به گفته رییس سازمان بهزیستی، بیشترین موارد سالمندآزاری در ایران به مسائل مالی مربوط می‌شود.

به گزارش مهرخانه، سازمان بهداشت جهانی «سالمندآزاری» را نقض حقوق انسانی می‌داند که به شکل غفلت، سلب اختیار، استثمار مالی، آزارهای جسمی، روانی و جنسی خود را نشان می‌دهد.

۹.۳ درصد جمعیت کشور سالمند هستند
طبق آخرین آمارها جمعیت جهان به سمت پیری و سالمندی پیشروی می‌کند؛ به طوری‌که این رقم در سال 2000 میلادی به 600 نفر سالمند رسیده است و پیش‌بینی می‌شود که در سال 2050 میلادی به حدود 2 میلیارد نفر برسد. این روند در ایران نیز دیده می‌شود که همین موضوع اهمیت توجه به سالمندان را پررنگ می‌کند تا با انجام سیاست‌گذاری‌های مناسب و اجرای آن‌ها، به حمایت از این جمعیت پرداخت. جمعیت سالمندان کشور از حدود 1.6 میلیون نفر در سال 1345 به حدود 5.1 میلیون نفر در سال 1385 رسید و در سال 90، 8.2 درصد جمعیت، بالای 60 سال داشت. در حال حاضر نیز براساس سرشماری سال 1395، ۹.۳ درصد جمعیت کشور بالای 60 سال دارند و سالمند محسوب می‌شوند.

ممکن است فرد پیش از 60 سالگی سالمند شود
هرچند سازمان بهداشت جهانی با توجه به تفاوت امید زندگی در جوامع و کشورهای مختلف جهان در یک تعریف کلی، سن 60 سالگی را مرز دوران سالمندی در نظر گرفته است اما دکتر افشین وجدانی‌روشن، مدیرآسایشکاه خیریه کهریزک استان البرز معتقد است در این رابطه نباید معیارها و دیدگاهایی نظیر دیدگاه زیست‌شناختی، دیدگاه جامعه‌شناختی و دیدگاه روان‌شناختی را هم فراموش کرد؛ چراکهرسیدن به سن 60 سال و احتساب آن به عنوان سن سالمندی، یک دیدگاه تقویمی ‌است؛ در حالی‌که شاید فردی قبل از رسیدن به این سن از لحاظ روانی به قدری فرسوده شود که از انجام فعالیت سالم باز بماند و در آن صورت می‌توان نام او را نیز سالمند گذاشت.

گزارش سه درصدی سالمندآزاری
یکی از معضلات سالمندی در تمام دنیا، بحث سالمندآزاری است که در هر جامعه‌ای متناسب با فرهنگ آن به اشکال و شدت‌های مختلف رخ می‌دهد. براساس اطلاعات اورژانس اجتماعی در ایران سالمندآزاری تقریباً سه درصد گزارش شده است. انوشیروان محسنی‌بندپی، رییس سازمان بهزیستی کشور نیز در روزهای گذشته درباره وضعیت سالمندآزاری در کشور اظهار کرد که با توجه به آموزه‌های اخلاقی و دینی، در ایران مانند سایر کشورها سالمندآزاری نداریم و سالمندآزاری مصطلح در ایران عموماً به سوءاستفاده‌های مالی مربوط است.

مصادیق سالمندآزاری حتی در جامعه پزشکی دیده می‌شود
برخلاف صحبت‌های رییس سازمان بهزیستی که سالمندآزاری را در ایران ناچیز ارزیابی می‌کرد، حسین نحوی‌نژاد، رییس اسبق دبیرخانه شورای ملی سالمندان، در دوره ریاست خود سالمندآزاری را در جامعه ایران بسیار زیاد ارزیابی کرد که حتی مصادیق آن از طرف جامعه پزشکی نیز دیده می‌شود؛ چراکه در هنگام معاینه بیمار توجه لازم را به آنان ندارند و تجویزهایی به سالمندان می‌دهند که با بیماری‌های دیگر او تداخل دارد.

انواع سالمندآزاری
سالمندآزاری در انواع «سالمندآزاری فیزیکی»، «سالمندآزاری عاطفی/ روان‌شناختی»، «سالمندآزاری مالی»، «سالمندآزاری جنسی»، «سالمندآزاری غفلت مراقبت‌کننده»، «سالمند‌آزاری خودغفلتی»، «سالمند‌آزاری استثمار»، «سالمند‌آزاری ترک و رهاسازی» و «سالمند‌‌آزاری آدم‌ربایی» دیده می‌شود. در پژوهش هروی کریموی، رژه، فروغان و منتظری در سال 1390، در بررسی میزان سالمندآزاری توسط اعضای خانواده بر سالمندان کانون جهان‌دیدگان شهر تهران، میزان شیوع سوءرفتار با سالمندان را 26 درصد یافتند. بیشترین میزان شیوع سوءرفتار مربوط به غفلت عاطفی (17.4%) و سوءرفتار روان‌شناختی (17.2%) و کمترین میزان شیوع مربوط به طردشدگی (3.7%) و سوءرفتار جسمی(4.7) بود. آزارهای غفلت مراقبتی، سوءرفتار مالی و غفلت مالی و سلب اختیار به ترتیب برابر با 14.8%، 7.9%، 9.8% و 10 درصد بود. مطابق این پژوهش عواملی مانند جنسیت، میزان تحصیلات، شغل، کفایت منابع مالی، تعداد فرزندان و وضعیت عملکردی نیز با سالمندآزاری رابطه معناداری داشتند.
 
سند ملی سالمندان در انتظار تصویب
یکی از اقداماتی که برای حمایت از سالمندان در نظر گرفته شده است، سند ملی سالمندان یا سند توسعه سالمندی است که برای اولین‌بار در سال 94 علی ربیعی، وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی از تدوین آن در آینده‌ای نزدیک خبر داد. پس از آن در اردیبهشت ماه سال 95 از تدوین سند جامع سالمندی خبر داد. براساس گفته‌های او در گذشته سند سلامت در حوزه سالمندی تدوین شده بود و سازمان‌های مختلف مانند بهزیستی، تأمین اجتماعی و صندوق بازنشستگی نیز اسنادی را برای سالمندان در نظر گرفته بودند اما قرار شد سند جامع سالمندی تدوین و تمامی ‌سندهایی که تاکنون برای سالمندان وجود داشته، یکپارچه شود.

با وجود گذشت بیش از 2 سال از طرح موضوع سند سالمندی هنوز این سند تصویب و به مرحله اجرا نرسیده است. آخرین خبری که از این سند شنیده شد مربوط به روزهای اخیر می‌شود که رییس سازمان بهزیستی اعلام کرد در حوزه سالمندان روی سند سالمندی کار می‌کنیم و دبیرخانه آن بهزیستی است و حدود 16 دستگاه باید در این زمینه همکاری کنند.

سند سالمندی در زمینه سالمندآزاری چه می‌کند؟
همه منتظر تصویب سند سالمندی هستند اما هنوز جزییاتی در مورد آن منتشر نشده است. دکتر محسن سلمان‌نژاد، رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور چندی پیش درباره محورهای اصلی سند توسعه سالمندی گفت: این سند شامل 4 محور اصلی است. اولین محور به رساندن درآمد سالمند به یک عدد منطقی اشاره دارد تا سالمند بتواند با کرامت زندگی کند. محور دوم تأکید بر توانمندسازی سالمندان در تمام حوزه‌های رفاهی، مشارکت اجتماعی، شغل و سن بازنشستگی است. باید سن بازنشستگی را ارتقا دهیم که البته رسیدن به این هدف در کشورهای در حال توسعه‌ و جوانی مانند کشور ما تا حدودی سخت است چون به دنبال فرصت‌های شغلی برای جوانان هستیم اما در تمام دنیا این بحث مطرح است که بالا رفتن سن بازنشستگی باعث بالا رفتن مشارکت اجتماعی سالمندان و توانمندسازی آن‌ها می‌شود.

به گفته او سومین محور سند توسعه سالمندی به توانمندکردن محیط مربوط می‌شود و به تمام شرایطی که باید برای سالمند در محیط کار و زندگی فراهم شود، اشاره دارد. محور چهارم نیز مربوط به سلامت جسمی‌ و روانی سالمندان و امید زندگی آن‌ها بعد از رسیدن به 60 سال می‌شود. هر یک از این محورها زیرشاخه‌هایی نیز دارند.

به گزارش مهرخانه، به نظر می‌رسد هریک از این محورها به طور مجزا با توانمندسازی افراد و ایجاد شرایط مناسب محیطی می‌تواند تأثیراتی در جلوگیری از سالمندآزاری داشته باشد. افزایش جمعیت سالمندان کشور و مشاهده سالمندآزاری در جامعه ما لزوم رسیدگی سریع‌تر به این سند جامع و توجه جدی‌تر به سالمندآزاری را پررنگ‌تر می‌کند.

انتهای پیام/ 940502

[ad_2]

لینک منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *